1* Ռեկրեացիոն ռեսուրսներ
Ռեկրեացիոն ռեսուրսները հանգստի, զբոսաշրջության և առողջության նվիրված վայրեր են: Կան մարդածին ռեկրեացիոն, հնագիտական, ճարտարապետական, և բնածին ռեսուրսներ:
Աշխարհում` մասնավորապես Եվրոպայում կան բազմաթիվ ռեկրեացիոն ռեսուրսներ, որոնց մասին գիտի ամբողջ աշխարհը: Սակայն մեզնից շատ քչերը գիտեն ՀՀ- ում գոյություն ունեցող ոչ պակաս հրաշալի ռեկրեացիոն ռեսուրսների մասին:
Բացի բնածին ռեկրեացիոն ռեսուրսներից` Զիկատարն ունի նաև մարդածին ռեսուրսներ, որոնցից է մոտակայքում գտնվող 10-11-րդ դդ. Կառուցված Բերդավանի ամրոցը: Զիկատարի տարածքում կան հարմարավետ հյուրատներ, որտեղ հյուրընկալվում են զբոսաշրջիկները` իհարկե, շրջակայքը չաղտոտելու պայմանով:
3*
4* Իմ սիրած երեք տուրիստական կենտրոններն են Սանկտ-Պետերբուրգը, Իսպանիան և Իտալիան:
5* Հայաստանում էկոտուրիզմը սկսել է աշխուժանալ վերջին տարիներին: Եթե 2010 թվականին մենք ունեինք մի քանի հազար էկոտուրիստներ պահպանվող տարածքներում, ապա 2017 թ-ին այդ տարածքներ են այցելել 549 հազար 128 զբոսաշրջիկ, որոնց 20 տոկոսը արտերկրից են:
Հայաստանն առաձնանում է իր գեղեցիկ բնությամբ, անտառներով, լճերով, գետերով, կենդանական և բուսական աշխարհի բացառիկ բազմազանությամբ, և մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում զբոսաշրջիկների համար: «Հայաստանում բնության հատուկ պահպանվող տարածքները՝ արգելոցները, ազգային պարկերը, արգելավայրերը և բնության հուշարձանները՝ յուրօրինակ են և էկոտուրիզմի տեսանկյունից ունեն զարգացման մեծ ներուժ: Ներկայումս ամբողջ աշխարհում նկատվում է էկոտուրիզմի բուռն զարգացում և դրանից ստացվող եկամուտների զգալի մասը հենց օգտագործվում է պահպանվող տարածքների պահպանության ու զարգացման համար: Ոլորտի զարգացումը գերակա է նաև Հայաստանի կառավարության համար: Ձևավորելով էկոտուրիստական ենթակառուցվածքների և ծառայությունների մատուցման ժամանակակից մեխանիզմներ, Հայաստանը կարող է մրցունակ լինել համաշխարհային զբոսաշրջային շուկայում և տարեցտարի ընդլայնել Հայաստան եկող տուրիստների քանակը»,- ասաց Խաչիկ Հակոբյանը:
Չնայած համաշխարհային տնտեսության անկայուն վիճակին, զբոսաշրջային արդյունաբերությունը ամբողջ աշխարհում աճում է: Նախորդ տարի աշխարհում զբոսաշրջիկների (տուրիստների) թիվը կազմել է 1,1 միլիարդից մի փոքր պակաս և 1995 թվականի համեմատ համարյա կրկնակի աճել է: 2013թ.-ին զբոսաշրջիկների քանակը աճել է 5%-ով, իսկ ընդհանրապես վերջին 10 տարիների ընթացքում աճել է միջինը 3,8 %-ով, բացառությամբ 2009 թ.-ի, երբ անկումը կազմել է -3,9 % (UNWTO, ՄԱԿ-ի Համաշխարհային տուրիստական կազմակերպություն):
Ավելորդ չէ նշել, թե որքան կարևոր նշանակություն ունի տուրիզմը համաշխարհային տնտեսության և առանձին երկրների զարգացման համար: Ավելացնենք, որ այս ոլորտում զբաղված է մոտ 230 միլիոն մարդ: Արտաքին զբոսաշրջությունը հանդիսանում է նավթի, քիմիական արտադրանքների, սննդի և ավտոմոբիլային ճյուղերից հետո ամենամեծ արտահանում ունեցող 5-րդ ճյուղը, իսկ մի շարք զարգացող երկրներում այն զբաղեցնում է առաջին տեղը: Այս ոլորտի եկամուտները 2013 թ.-ին կազմել է 1,377 տրիլիոն դոլլար, որտեղ 1,159 տրիլիոն դոլլարը բաժին է ընկել հյուրանոցային, սննդի, զվարճանքի, առևտրային, թանգարանային և այլ ծառայություններին, իսկ 218 մլրդ. դոլլարը տեղափոխում իրականացնող ընկերություններին:
Ամենաշատ տուրիստներ այցելում են Եվրոպա, սակայն անշեղորեն աճում է դեպի ասիական տարածաշրջան, առաջին հերթին Չինաստան այցելող տուրիստների քանակը: Տուրիզմի աճին առանձնապես ուժեղ զարկ են տալիս Չինաստանից, Ռուսաստանից ու Բրազիլիայից ավելացող հոսքերը: Եվրամիությունը ճգնաժամից աստիճանաբար դուրս է գալիս, սա լավատեսության հիմք է տալիս, որ այս տարի նույնպես 4-5% աճ կլինի: Եթե մինչև վերջերս Գերմանիան էր համարվում ամենաշատ տուրիստներ առաջարկող երկիրը, հիմա տեղը զիջել է Չինաստանին, որտեղից նախորդ տարի 97 միլիոն զբոսաշրջիկ է արտասահման ճանապարհորդել: Այսպիսով ամենաշատ տուրիստ ապահովող երկրներից են Չինաստանը՝ որը ծախսել է 102 մլրդ. դոլլար դեպի արտասահման տուրիստական ճանապարհորդությունների համար, Գերմանիան (83,8 մլրդ. դոլլար), ԱՄՆ (83,7 մլրդ. դոլլար), Մեծ Բրիտանիան (52,3 մլրդ. դոլլար), Ռուսաստանը (42,8 մլրդ. դոլլար), Ֆրանսիան (38,1 մլրդ. դոլլար): Ամենաշատ տուրիստներ ընդունող երկրներն են Ֆրանսիան՝ 93 միլիոն տուրիստ, ԱՄՆ՝ 67 միլիոն, Չինաստանը՝ 57,7 միլիոն, Իսպանիան՝ 57,7 միլիոն, Իտալիան՝ 46,4 միլիոն, Թուրքիան՝ 35,7 միլիոն (2012թ.-ի տվյալներով, UNWTO):
6*
7*